به گزارش شبکه علمی ثریا، علی زرافشان معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش در برنامه پرسشگر در خصوص حذف آزمون در دوره ابتدایی، اظهار داشت: تقریباً در دولت یازدهم، دایماً این موضوع یعنی آسیب‌های توسعه بی‌رویه مدارس و برگزاری آزمون‌ در دوره ابتدایی مطرح بوده است.

وی ادامه داد: ما مطالبه جدی در سند تحول داریم و تغییر رویکرد داریم که باید در دوره آموزش عمومی بتوانیم زمینه تربیت همه جانبه را برای دانش‌آموزان به خصوص در دوره ابتدایی فراهم کنیم؛ وقتی در مبانی نظری سند تحول، بحث تربیت مطرح می‌شود، 4 مرحله در نظر گرفته می‌شود.

زرافشان به گزاره‌ای از سند تحول آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: در دوره 3 ساله اول ابتدایی، توجه به عوامل پیچیده درونی و بیرونی در فرایند تربیت و تدارک محیطی غنی، شاداب و متنوع برای بروز تفاوت‌های فردی در ابعاد مختلف وجودی است یعنی اگر بخواهیم یک کارکردی در دوره ابتدایی برای مدارس‌مان تعریف کنیم، همه مدارس باید بتوانند محیط غنی آموزشی و تربتی، شاداب و متنوع فراهم کنند تا بتواند زمینه‌های تفاوت‌های فردی بچه‌ها که در ادبیات سند تحول به آن ساحت تربیتی می‌گوییم، فراهم شود.

وی افزود: این موضوع باید استمرار پیدا کند تا به دوره اول متوسطه برسد که در آنجا پرورش استعدادهای فردی است و یعنی فقط استعداد ذهنی دانش‌آموزان نیست و به تنوعی از استعدادها باید توجه شود و ما باید زمینه پرورش استعدادها و امکان انتخاب‌های متنوع را فراهم کنیم به عبارت دیگر برای دانش‌آموزان در پایان دوره متوسطه اول، فرصت را فراهم کنیم که بتوانند انتخابات متعدد را انجام دهند.

* رقابت در آزمون نمونه دولتی از کنکور سراسری دشوارتر است

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه در آزمون نمونه دولتی 350 هزار داوطلب شرکت می‌کنند، گفت: در نهایت 50 هزار نفر در این آزمون پذیرفته می‌شوند یعنی از هر 7 نفر، یک نفر پذیرفته می‌شود که یک رقابت بسیار دشوار است که از کنکور سراسری، سنگین‌تر و دشوارتر است.

وی به آزمون ورودی مدارس سمپاد اشاره کرد و ادامه داد: در آزمون مدارس استعدادهای درخشان 220 تا 250 هزار نفر شرکت می‌کنند و 15 هزار نفر پذیرفته می‌شوند؛ در اینجا رقابت سخت‌تر است و از هر 15، 16 نفر، یک نفر پذیرفته می‌شود. 

زرافشان با بیان اینکه این آزمون‌ها فضای آموزش ابتدایی را از فضای تربیتی، در راستای تحقق اهداف سند، غنی، شاداب و متنوع به یک فضای کاملاً یک بُعدی، حافظه‌محور، تست‌های 4 گزینه‌ای و با جهت‌گیری آموزشی تبدیل کرده است، گفت: در این شرایط، محیط آموزشی برای دانش‌آموزان، خانواده‌ها و کادر مدرسه، پر استرس است. 

وی اضافه کرد: بر این اساس از 4 سال قبل این موضوع در دستور کار ما قرار گرفت تا اگر امکان‌پذیر است بتوانیم آزمون‌ها را حذف کنیم تا یک فضایی که بچه‌ها بتوانند در آن خوب زندگی کردن را بیاموزند، در ابتدایی ایجاد کنیم.

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش اظهار داشت: بند اول مصوبه اخیر ایجابی است که در ادامه ارزشیابی توصیفی، روش‌های شناسایی و هدایت استعدادهای دانش‌آموزان اشاره شده است و آموزش و پرورش باید با استفاده از ظرفیت طرح شهاب و تجارب جهانی به تقویت و هدایت استعدادهای برتر بپردازد. 

وی ادامه داد: مورد دیگر در مصوبه اخیر، حذف آزمون‌ها در پایه ششم ابتدایی است که شامل آزمون‌های مدارس نمونه دولتی، استعدادهای درخشان و هر نوع مدرسه دیگری است که آزمون دارد که برخی مدارس ماندگار، هیأت امنایی و غیردولتی آزمون دارند.

زرافشان افزود: بند بعدی، ممنوعیت به‌کارگیری جزوات کمک آموزشی در دوره ابتدایی است؛ یک تحقیقی هم چند وقت اخیر انجام شد که درباره وزن کوله‌ پشتی بچه‌ها بود و نشان داد آنچه بچه‌ها به مدرسه می‌برند بیشتر وزن کتب کمک درسی است.

وی به واژه ترحیم مدارس سمپاد که توسط برخی بیان شده اشاره کرد و گفت: ما به دنبال تعمیم سمپاد هستیم نه ترحیم سمپاد؛ ما به دنبال عمومیت بخشی و تنوع بخشی به سمپاد هستیم.

* پیشنهاد احیای سازمان سمپاد در شورای عالی انقلاب فرهنگی

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: ما فقط نباید روی بچه‌ها تیزهوش تمرکز کنیم؛ در سال 1390، گزارش پژوهشی توسط بنیاد ملی نخبگان منتشر شد که ما در حوزه توجه به استعدادها، تک حوزه‌ای شدیم و فقط به استعداد توجه کردیم و بر همین اساس تک روشی هم شدیم و برای شناسایی استعداد فقط آزمون می‌گیریم.

وی افزود: ما به جای اینکه فقط به یک استعداد توجه کنیم باید به تنوع استعدادها توجه کنیم و از تنوع روش‌ها بهره‌ ببریم؛ در حال حاضر برای فعالیت‌های برون مدرسه‌ای، جشنواره‌هایی را داریم مثل جشنواره جابربن حیان و نوجوان خوارزمی یا جشنواره تخصصی مثل نانو و زیست فناوری و جشنواره‌های فنی و حرفه‌ای داریم؛ یکی از روش‌ها، برگزاری جشنواره‌ها و نمایشگاه‌هاست و برگزاری مدارس تابستانی است.

زرافشان اظهار داشت: همزمان، پیشنهادی را برای احیای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان در شورای عالی انقلاب فرهنگی داریم؛ در واقع معتقدیم اگر بخواهیم به تنوع استعدادها بپردازیم، یک سازمانی قوی‌تر از سازمان قبل نیاز داریم که بتواند مدیریت شناسایی استعدادها و سیاست‌گذاری در استعداد‌ها را انجام دهد.

وی با بیان اینکه خیلی از کشورها نیز نهادهایی را برای استعدادهای برترشان دارند، ادامه داد در جشنواره جوان خوارزمی، بخش عمده‌ای از جوایر را دانش‌آموزان فنی و حرفه‌ای می‌برند که زمانی جزو استعداد محسوب نمی‌شدند؛ در واقع به هیچ‌وجه به دنبال ترحیم سمپاد و ترحیم استعدادها نیستیم.

* ارائه راه‌حل جایگزین آزمون برای ورود به مدارس غیردولتی

 معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش گفت: قرار شده است مدارس غیردولتی هم آزمون ورودی نداشته باشند؛ هفته آینده با برخی از مدیران مدارس، جلسه‌ای برگزار می‌شود تا راه‌حل جایگزین برای مهر 97 ارائه شود. 

وی ادامه داد: ممنوعیتی برگزاری آزمون در مدارس برای کل مدارس است و شامل مدارس دولتی و غیردولتی می‌شود.

* دانش‌آموزان فعلی مدارس متوسطه اول سمپاد در همان مدارس به تحصیل ادامه می‌دهند 

زرافشان در پاسخ به این پرسش که «تکلیف دانش‌آموزان دوره متوسطه اول مدارس سمپاد چه می‌شود؟»، اظهار داشت: در مصوبه آمده است که در یک فرایند سه‌ساله، مدارس متوسطه اول سمپاد حذف می‌شود اما دانش‌آموزانی که هم‌اکنون در این مدارس تحصیل می‌کنند، ادامه تحصیل می‌دهند.

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش افزود: جلسه‌ای برای نحوه ادامه فعالیت این مدرسه خواهیم داشت و تا الان ۳ روش مطرح شده است. 

زرافشان ادامه داد: مدارس متوسطه اول سمپاد، تا دو سال دیگر دایر است و بعد از آن، تبدیل به مدرسه عادی دولتی می‌شود. 

وی در پاسخ به این پرسش که « آیا می‌شود این مدارس به سمت هیأت امنایی شدن حرکت کند؟»، گفت: یکی از راه‌حل‌ها این است که مدارس سمپاد به شکل هیأت امنایی با آیین‌نامه هیأت امنایی اداره شود. 

* روش‌های متعدد توجه به استعدادهای برتر

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش اظهار داشت: روش‌های متعددی برای شناسایی استعداد وجود دارد. در روش درون مدرسه، از روش «تسریع» به «جهش» یاد می‌شود که در مدارس استفاده می‌شود. 

وی به روش غنی‌سازی اشاره کرد و ادامه داد: روش غنی‌سازی فعلا در مدارس سمپاد استفاده می‌شود ولی قصد داریم در درون مدارس عادی اتفاق بیفتد.

زرافشان با بیان اینکه ۱۶، ۱۷ روش برای آموزش دانش‌آموزان با استعداد برتر داریم که یکی از این روش‌ها جداسازی است، گفت: در حال حاضر تعداد قابل توجهی این روش‌ها مثل جشنواره‌ها، پژوهشسرا‌ها و مسابقات را انجام می‌دهیم.

وی در خصوص آزمون مدارس نمونه دولتی نیز اظهار داشت: با هماهنگی با مرکز پرورش استعدادهای درخشان انجام شد، قرار است اقدامی را در جهت کاهش استرس دانش‌آموزان انجام دهیم؛ ما دو آزمون به فاصله یک ماه برگزار می‌کردیم یعنی در اردیبهشت ماه آزمون استعدادهای درخشان و در اواخر خردادماه آزمون مدارس نمونه دولتی برگزار می‌شد.

معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: جامعه مخاطب این دو آزمون مشترک است و بر این اساس برای اینکه استرس را کاهش دهیم، برگزاری آزمون مشترک شود منتها با استانداردهایی که استعدادهای درخشان دارد چون آنجا استعدادهای تحصیلی و هوش مطرح است. 

وی درباره اعلام زمان مصوبه حذف آزمون در مدارس ابتدایی، گفت: مسیری بیش از یکسال طی شده است و تصمیم‌گیری در این زمان است.